Thu. Feb 9th, 2023

Bugün, Rusya, Çin ve Küresel Cenup’in dolar hegemonyasına karşı isyan olasılıkları hakkında tartışmamıza devam ediyoruz. Eleştiri derecede mühim sadece rutin olarak göz ardı edilen BT sorununa dönmeden ilkin dün meydana gelen analizi özetleyeceğiz ve genişleteceğiz.

Yorumcuların bir çok, dolar hegemonyası sonrası iki senaryodan birine odaklanıyor. Birincisi, yeni bir ülkenin bir zamanlar Birleşik Krallık tarafınca oynanan ve zaman içinde ABD tarafınca üstlenilen biriki para ihraççısı rolüne adım atmasıdır. Diğeri ise herhangi bir ulusal merkez bankası tarafınca denetim edilmeyen yeni bir para birimi yaratmaktır.

Stephen e-posta ile iyi bir özet verdi:

Dolar hegemonyası, büyük seviyede onu silahlandırmanın bir sonucu olarak azalıyor;

Rusya ve Çin şeklinde ülkeler etken olarak dolardan kurtulmanın yollarını arıyorlar ve bunu zaman içinde yapacaklar, bilhassa de ABD’den gerçek bir ekonomik ayrışma gerçekleşirse;

Sadece, kısa sürede küresel biriki para birimi olarak doların kapsayıcı bir alternatifinin devreye girmesini beklemeyin. Euro / SDR / Keynesyen Bancor tipi bir düzenlemenin ulusal egemenliği kabul ettiğinin fark edilmesinin yanı sıra, kurumsal yapışkanlık ve bunu sürdürecek çekici para birimlerinin göreceli eksikliği;

Bunun yerine, birbirlerinin para birimlerini portföy bazında tutmayı seçebilecek olan “dolar olmayan” devletler arasındaki ikili ilişkilerle ilgili oldukça sayıda düzenlemeyle sonuçlanmamız muhtemeldir, mesela;

Dolar, şu anda öngörülemeyen bazı yıkım vakaları hariç, “batı” bloğunda biriki para birimi olarak muhtemelen hegemonik duracak.

Daha spesifik olarak, “mevcut para birimi doların yerini alıyor” senaryosunda, mantıksal halefi, ekonomisinin büyüklüğü ve internasyonal ticareti sebebiyle Çin’dir. Sadece Çin, lüzumlu adımları atma mevzusunda isteksizdi ve muhtemelen isteksiz duracak. Buna şunlar da dahildir: renminbi’yi Çin haricinde geniş çapta elde tutmak için tecim açıkları vermek (bu, meşruiyeti için yüksek ücret artışına dayanan bir rejim için aforoz olan iş ihraç etmek anlamına gelir), açık ana para piyasalarına haiz olmak (ana para kontrolü yok!), En mühim yerli firmalar hariç tümünün mühim mülkiyeti dahil olmak suretiyle yabancı yatırıma iyi niyetle yaklaşmak ve yüksek derecede finansallaşmaya (büyümeyi azaltan) hoşgörme göstermek.1 yüksek düzeyde ikincil piyasa ticareti ve varlık yönetimi).

İkinci alternatif, uluslar üstü bir para birimidir. Fakat biz o filmi gördük. Euro’dur. Uluslarüstü herhangi bir para biriminin hakkaten işe yaraması için (SDR şeklinde bir tek önemsiz bir halde kullanılan bir şeyin aksine), ulusal hükümetleri bağlama ve zorlama yetkisine haiz yasal bir yapıya haiz olması gerekir. Uzmanlar Euro’dan oldukça daha azca sorunlu bir vasıta tasarlasalar bile, yeni uluslarüstü para birimi gene de katılımcı devletlerin ulusal egemenliğin bazı mühim unsurlarından vazgeçmesini gerektirecektir. Altın yada emtia bazlı bir para birimi, SDR’ler yada bankorlar olsun, “o”nun ne olduğu mühim değil. Aynı türden yasal ve yönetişim sorunları geçerlidir.

Ve “adil dünya düzeni”nin büyük adımının daha çok ulusal (yada en fena ihtimalle bölgesel tecim bloğu) özerkliğe haiz oldukça kutuplu bir sistem olduğu düşünülürse, eski dolar patronunu denenmemiş bir para patronuyla takas etmek kulağa pek çekici gelmeyecektir… sonunda gelişen geçici düzenlemelerden daha azca fena görünmeye adım atar.2

Mesela, Wikipedia’nın bancor açıklamasının şu bölümünü göz önünde bulundurun:

Bu yeni yaratılan uluslarüstü para birimi hemen sonra internasyonal ticarette, gene kurulması ihtiyaç duyulan oldukça taraflı bir takas sistemi – Internasyonal Takas Birliği – içinde bir hesap birimi olarak kullanılacaktı….

Sermayenin en yüksek faiz oranını arayan ülkeler içinde hareket etme kabiliyeti, Keynesçi politikaları boşa çıkardı. Internasyonal ticaretin ve fonların hareketinin daha yakın hükümet kontrolüyle, Keynesyen siyaset, bireysel ekonomileri canlandırmada daha etkili olacaktır….

Benn Steil’in sözleriyle,

Bir üye ülkenin ihraç etmiş olduğu her bir kalem, ICB hesabına bancor ekler ve ithal etmiş olduğu her bir kalem, bancorları çıkarır. Bir ülkenin satın aldığından fazlasını yurt dışına satarak biriktirebileceği bancor miktarına ve sattığından fazlasını alarak biriktirebileceği bancor borcuna sınırlamalar getirilecekti. Bu, ülkelerin aşırı fazla yada açık oluşturmasını durdurmak içindi. Her ülkenin sınırları, dünya ticaretindeki payıyla orantılı olacaktır… İlk sınırlar aşıldığında, açık veren ülkelerin kıymet kaybetmesine ve fazla olan ülkelerin para birimlerini takdir etmesine izin verilecek. Bu, ticaretin tekrardan dengelenmesini teşvik etmek amacıyla, açık ülke mallarını daha ucuza ve fazla ülke mallarını daha pahalı hale getirecektir. Daha çok bancor borcu yada kredi pozisyonu ihlali, mecburi eylemi tetikleyecektir. Kronik borçlular için buna mecburi para birimi amortismanı, ICB Biriki Fonuna artan faiz ödemeleri, mecburi altın satışları ve ana para ihracatı kısıtlamaları dahildir. Kronik alacaklılar için, ICB’nin Biriki Fonuna para biriminin kıymet kazanmasını ve fazla krediler için minimum yüzde 5 faiz ödemesini ve daha büyük fazla kredilerde yüzde 10’a yükselmesini içerecektir. Keynes, alacaklıların fiilen para cezalarını hakkaten ödeyeceğine asla inanmadı; bunun yerine, onlardan kaçınmak için lüzumlu önlemleri alacaklarına inanıyordu.

Başka bir deyişle, bancor altında, yeni bancor süper devleti, kronik tecim açıkları yada fazlaları vermekten vazgeçmeyi başaramayan ülkeleri cezalandırmak için mühim bir güce haiz. Tecim fazlalarını yatırım, sıkı emek harcama ve teknik gelişmelerin sonucu olarak gören Çin şeklinde ülkeler bancor polisinin kanatlarını kırmasına niçin sevinsin? Türkiye şeklinde kronik bütçe açığı olan bir ülke, yüksek enflasyon yığınlarını alıp IMF’ye başvurmadan ekonomik gemisini düzeltebileceğini ummak yerine niçin Bancor rejimi tarafınca derhal cezalandırılması için imza atsın?

Şimdi BT problemlerine. Banka BT/ödeme sistemleri uzmanı Clive’den:

Bu tür Gold Standard 2.0’ın yinelemeleri ve varyasyonları içinde ilerlemek beni yoruyor.

Birinin büyülü bir değneği olsaydı ve tüm bu tarz şeyleri basitçe ayarlayıp herkesi ona taşıyabilseydi, bu bir şey olurdu. Peki ya kaçınılmaz geçiş periyodu? Bir süre – muhtemelen uzun bir süre – iki para birimi kullanmak zorunda kalacaksınız (çoğu zaman kullandığınız eski para birimi, kısaca ABD doları ve yeni biriki para birimi). Şu demek oluyor ki burada bir maliyet ve karmaşıklık cezası var.

Büyülü bir değneğimiz olmadığı için, tüm muhasebe ve ödeme sistemlerinin tekrardan adlandırılması gerekiyor. Euro’nun benimsenmesiyle yeterince karmaşıktı. Bu, on senelik bir planlama ve birkaç yıl daha sistem değişikliği gerektirdi.

Euro’nun devreye girmesi gözden kaçan bir başka noktayı daha gündeme getiriyor. Euro’nun eski ulusal para birimlerini devralmasından ilkin, tüm finansal tesisatın Euro ödemelerini karşılayabilmesi için geçen süre sebebiyle paralel çalışmaya gereksinim vardı. Şu demek oluyor ki bir döviz kurunuz olması gerekiyordu.

Döviz Kuru Mekanizması bunu başardı. Dövizler, yeni biriki para birimi karşısında giderek daralan bir bantta işlem görmüş oldu. Başlangıçta bu, +/-%10’du, sonrasında %5’ti, sonrasında, eğer doğru hatırlıyorsam, bir tek +/-%1. Sadece, belirli ulusal para birimlerinin yeni biriki para birimine karşı kıymet kaybetmesi (yada kıymet kazanması) ihtiyaç duyulan durumlar olacaktır. Devalüasyonların, devalüasyonu meydana getiren hükümet için siyasal maliyetleri vardır. Çoğu zaman (ve kimi zaman yanlış bir halde) bir tür başarısızlık olarak görülür. Peki bu siyasal olarak iyi mi yönetiliyor? Öteki seçenek, ulusal para birimlerinin ForEx piyasaları tarafınca belirlenen yeni biriki para birimine karşı dalgalanmasıdır. Sadece yeni biriki para birimini kimse yönetmiyorsa (bu yüzden entelektüel temellerinde süslü bir Bitcoin şeklinde), o süre bu bir tek liberter isteklerin yerine getirilmesine giden süratli bir yoldur – biriki para birimi hükümetin “müdahalesi” ve piyasalar olmadan “özgür” işlemelidir. siyasal engelleme olmadan yönetin.

Daha kısası, ABD (ve Merkez Bankası) fena. Sadece, görünüşe bakılırsa dünyanın fena niyetli “batılı” denetim ve tahakkümünden iyi mi kurtulduğuna ve bunun yerine biriki para biriminin sahibi olmadığı yada yönetilmediği acayip ve korkulu bir her insana açık olana dair bir tür Randyen-daktilo tek elle gıdıklanma herhangi bir tanımlanabilir (yada siyasal ve kamuya hesap verebilir) kurum tarafınca benim eğlence anlayışım değil.

Mir kartı vakası bir tek el sallıyordu. Çin bankaları, planın yasal (yada benzer şekilde işleyen hükümetler arası antak kalma) paydaşı yada hissedarı olmadan Çin bankalarının Mir’e lisans vermesinin hiçbir yolu yoktur. Olsalar bile, Çin Mir tüzel kişiliğinde çoğunluk oyu yoksa, Çin bankalarının mevcut mahalli ödeme planlarını terk etmelerine ve Mir’e tekel vermelerine izin vermeyecektir. Bu, Çin’in işleyiş şekli değil, ne daha ilkin ne de şimdi. En fazla görebildiğim, bir tür EPoS platform paylaşımı ve mahalli Çin ödeme planları ile Mir içinde beraber çalışabilirlik. O halde, program abonelerinin (kart sahipleri, tüccarlar yada kart veren kuruluşlar) Mir’i kullanmaları için teşvik nedir?

Ücretleri daha ucuz hale getirmeleri gerekirdi, sadece Mir maliyet tabanı daha azca olmadıkça (ve niçin olması gerektiğine dair herhangi bir emek harcama görmedim ve Mir kullanıcı tabanının, mesela, Mir kullanıcı tabanına kıyasla, şüpheli bir öncül bulunduğunu düşünüyorum. Çinli görevliler, ölçek ekonomilerinden yararlanabilir) o süre bir yerlerde birileri onu sübvanse etmek zorunda duracak.

Clive’ın tartışmasına bir nokta daha eklemek için: Euro yirmi yılı aşkın bir süre ilkin canlıya geçti. Bankalarda oldukça daha çok kod var. Eski sistemler her türlü acayip yolla etkileşime giriyor, bu yüzden bu ölçekte değişimler yapmak o zamandan oldukça daha göz ürkütücü olacak.

Dikkat edin, doların öneminin azalmayacağını söylemiyorum. Rusya, Çin ve Küresel Cenup’in bunu daha azca kullanma çabalarının etkisiz kalacağını da söylemiyorum. Demek istediğim, yeni dünya düzeni savunucularının bir çok kayaklarının üstünde. Athena’nın Zeus’un alnından erişkin olarak çıkması şeklinde aniden ortaya çıkan yeni bir para rejimimiz olmayacak.3 Artımlı, geçici ve muhtemelen duraksayan ve dağınık olacaktır. Sadece başarı göstermiş deneyler çoğu zaman bir öğütme döneminden çıkar.

____

1 Sizinki hakkaten “büyümeyi engellemiş olan” kısmı oluşturmuyor. Son on yılda, epeyce iktisatçı “laik durgunluğa” neyin niçin bulunduğunu anlamaya çalışırken, bilhassa IMF tarafınca meydana getirilen bir araştırma, yüksek derecede finansallaşmış ekonomilerin daha düşük gelişme gösterdiğini ve varlık yönetiminin bilhassa verimsiz bir etkinlik bulunduğunu ortaya koydu.

2 Ihmal etmeyin, ihtimaller içinde bir evrim yolu, tecim seviyelerinin düşmesi ve ülkelerin daha otarşik hale gelmesidir. Bu fena bir şey olmayabilir. İkili anlaşmalar ve geçici düzenlemeler tatminkar olabilir.

Keynes, altın/durağan(durgun) oranlı para birimi sistemindeki kronik tecim fazlalarının istikrarsızlaştırıcı etkilerine karşı duyarlıydı ve ticaretin esas olarak baharat ve paladyum şeklinde kıt yada mevcut olmayan kaynakları elde etmesi durumunda dünya oldukça daha iyi çalışacaktı. potansiyel olarak birçok yerde yapılabilecek ürünler. Kabul edilmelidir ki, Keynes bununla beraber imalatın şu ankinden oldukça daha azca uzmanlaşmış olduğu bir çağda yaşadı. ABD’nin bir sivil üretim üssü olsa bile, onu İkinci Dünya Savaşı’nda yaptığımız şeklinde hızla cenk üretimine dönüştürmemiz düşünülemez.

3 Unutma, şimdiye kadar kendi kendine giden otomobillere haiz olmamız gerekiyordu.

By admin